Nadpłata kredytu

Nadpłata to inwestycja - tylko że pewna

Nadpłacając kredyt, nie „tracisz” pieniędzy. Kupujesz sobie odsetki, których nie zapłacisz. Skoro bank nalicza 7,5% rocznie od Twojego salda, to każda złotówka zdjęta z tego salda oszczędza Ci dokładnie 7,5% rocznie - przez cały pozostały okres kredytu.

To jest inwestycja o stopie zwrotu równej oprocentowaniu kredytu. Ma trzy cechy, których nie ma żaden produkt inwestycyjny na rynku:

• Zwrot jest gwarantowany. Nie „historyczny”, nie „prognozowany”. Wynika z umowy, którą już podpisałeś.
• Ryzyko wynosi zero. Odsetki, których nie zapłaciłeś, nie mogą stracić na wartości.
• Fiskus nie bierze nic. Podatku Belki nie płaci się od kosztu, którego uniknąłeś - bo to nie jest przychód.

Nadpłata kontra lokata: liczby, nie opinie

To jest ten moment, w którym większość rozmów o „lepiej zainwestować niż nadpłacić” się kończy. Lokata płaci brutto - a od zysku fiskus zabiera 19% podatku Belki. Nadpłata płaci od razu netto.

Ale zanim nadpłacisz - sprawdź trzy rzeczy

Mówimy prawdę także wtedy, gdy jest niewygodna dla naszej własnej tezy:

• Poduszka finansowa idzie pierwsza. Nadpłaty nie da się cofnąć. Wpłacone do banku pieniądze przestają być Twoje - jeśli za pół roku stracisz pracę, bank nie odda ich, bo „przecież nadpłacałeś”. Najpierw 3-6 miesięcy wydatków na koncie, dopiero potem nadpłata.
• Droższy dług idzie przed tańszym. Karta kredytowa na 18% albo chwilówka biją hipotekę na 7,5% na głowę. Spłacaj od najdroższego.
• Sprawdź, czy nie tracisz ulgi. Jeśli kredyt objęty jest dopłatą państwa albo korzystasz z IKZE i limit odliczenia by przepadł - policz to osobno.

Skróć okres czy obniż ratę? To nie jest to samo

Nadpłacasz - i bank pyta, co ma z tym zrobić. Masz dwie opcje i różnicę liczy się w dziesiątkach tysięcy złotych. Przykład: 300 000 zł, 7,5%, 20 lat, nadpłata 500 zł miesięcznie.

Skrócenie okresu zostawia ratę bez zmian, więc każda nadpłacona złotówka w pełni wycina odsetki z końcówki kredytu. To wariant matematycznie lepszy - i to wyraźnie.

Obniżenie raty daje Ci co miesiąc trochę oddechu, ale przez to spłacasz kapitał wolniej - a więc odsetki naliczają się dłużej i od wyższego salda. Kupujesz komfort za realne pieniądze.

Timing: nadpłacaj wcześnie

Odsetki naliczają się od aktualnego salda. Złotówka nadpłacona w pierwszym roku pracuje dla Ciebie przez wszystkie pozostałe lata kredytu. Ta sama złotówka nadpłacona na trzy lata przed końcem - przez trzy lata.

Ta sama kwota, ten sam kredyt, różny moment. Dlatego premię czy trzynastkę warto wrzucić w kredyt od razu, a nie „przy okazji, kiedyś”.

Twoje prawo do wcześniejszej spłaty

Bank nie może Ci zabronić nadpłaty ani wcześniejszej spłaty - to uprawnienie ustawowe. Może natomiast, w ściśle określonych granicach, pobrać rekompensatę:

• Kredyt hipoteczny ze zmiennym oprocentowaniem: rekompensata dopuszczalna tylko przez pierwsze 36 miesięcy, maksymalnie 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż odsetki, które zapłaciłbyś przez rok (art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym). Po trzech latach - zero.
• Kredyt hipoteczny ze stałym oprocentowaniem: tu bank ma większą swobodę i może zastrzec rekompensatę także później. Sprawdź swoją umowę.
• Kredyt konsumencki (gotówkowy): rekompensata maks. 1% spłacanej kwoty, a jeśli do końca zostało mniej niż rok - 0,5%. I tylko przy oprocentowaniu stałym.

Jak to zrobić w praktyce

1. Zamów w banku zaświadczenie o aktualnym zadłużeniu - potrzebujesz kwoty kapitału, nie sumy pozostałych rat.
2. Złóż dyspozycję nadpłaty i wskaż w niej wprost: „skrócenie okresu kredytowania”.
3. Przelej pieniądze - najlepiej tuż po dacie raty, żeby cała kwota od razu poszła w kapitał, a nie zaległe odsetki.
4. Po zaksięgowaniu sprawdź nowy harmonogram. Jeśli bank obniżył ratę zamiast skrócić okres - reklamacja.
5. Powtarzaj. Nawet 200 zł miesięcznie robi po latach różnicę, którą widać w tym kalkulatorze.

Chcesz zobaczyć drugą stronę tego samego mechanizmu - jak procent składany pracuje dla Ciebie, a nie przeciw Tobie? Policz to w kalkulatorze procentu składanego. A jeśli dopiero bierzesz kredyt, zacznij od kalkulatora rat.

Nadpłacać kredyt czy odkładać na lokatę?

Nadpłacać - dopóki kredyt jest droższy niż zwrot z lokaty po podatku. Lokata na 5% brutto daje 4,05% netto po Belce. Nadpłata kredytu na 7,5% daje 7,5% netto, bo unikniętego kosztu fiskus nie opodatkowuje. Żeby lokata wyszła na zero z takim kredytem, musiałaby płacić 9,26% brutto.

Skrócić okres czy obniżyć ratę?

Skrócić - jeśli udźwigniesz dotychczasową ratę. Przy 300 000 zł na 7,5% i 20 lat z nadpłatą 500 zł miesięcznie skrócenie okresu oszczędza 98 050,36 zł odsetek i kończy kredyt 6 lat i 2 miesiące wcześniej. Obniżenie raty oszczędza tylko 52 434,90 zł. Różnica to ponad 45 tysięcy złotych za sam wybór opcji w formularzu.

Czy bank może pobrać opłatę za nadpłatę?

Prawa do wcześniejszej spłaty bank Ci nie zabierze - jest ustawowe. Przy hipotece ze zmiennym oprocentowaniem rekompensata jest możliwa tylko przez pierwsze 36 miesięcy (maks. 3% spłacanej kwoty i nie więcej niż roczne odsetki). Potem nadpłacasz za darmo. Przy kredycie gotówkowym limit to 1% (0,5%, gdy do końca zostało mniej niż rok).

Czy bank zwróci mi prowizję, jeśli spłacę kredyt wcześniej?

Przy kredycie konsumenckim tak - przesądził to wyrok TSUE C-383/18 „Lexitor”. Prowizja podlega zwrotowi proporcjonalnie do skróconego okresu. Przy hipotece sprawa jest sporna (wyrok TSUE C-555/21) i banki bronią się skutecznie - nie wliczaj tego z góry do swoich kalkulacji.

Kiedy nadpłata daje największy efekt?

Na samym początku. Odsetki liczą się od salda, więc złotówka nadpłacona w pierwszym roku tnie odsetki przez wszystkie kolejne lata. Ta sama złotówka nadpłacona pod koniec kredytu oszczędza kilkanaście razy mniej. Nie czekaj na „lepszy moment” - lepszego nie będzie.

Czy nadpłata psuje moją historię kredytową w BIK?

Nie. Terminowa spłata - także wcześniejsza - to zdarzenie pozytywne. Mit o „psuciu scoringu” bierze się stąd, że bank traci na Tobie zarobek, a nie z tego, jak działa BIK.