RRSO
Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania - jedyna liczba, którą wolno porównywać między ofertami. Oprocentowanie kłamie przez przemilczenie: nie mówi o prowizji, ubezpieczeniu ani opłatach. RRSO mówi o wszystkim, łącznie z tym, kiedy płacisz.
Oferta A
Oferta B
Oferta C
-
| Oferta | Nominalne | RRSO | Rata | Na konto | Koszt całkowity |
|---|
Dlaczego RRSO to jedyna uczciwa liczba
Oprocentowanie nominalne mówi wyłącznie o odsetkach. Nie mówi o prowizji, nie mówi o ubezpieczeniu, nie mówi o obowiązkowym koncie za 15 zł miesięcznie. Można więc zbudować kredyt o oprocentowaniu 0%, który kosztuje więcej niż pożyczka na 20%.
RRSO zamyka tę furtkę. To całkowity koszt kredytu - odsetki plus wszystkie obowiązkowe opłaty - wyrażony jako procent w skali roku. Uwzględnia też moment, w którym pieniądze zmieniają właściciela: tysiąc złotych prowizji zapłacone dziś boli bardziej niż tysiąc złotych rozłożone na pięć lat.
Wzór
Definicję narzuca ustawa o kredycie konsumenckim (załącznik nr 4). RRSO to takie X, przy którym zdyskontowana wartość wypłat równa się zdyskontowanej wartości spłat:
Ck - wypłata kredytu nr k (to, co dostajesz na konto)
tk - czas tej wypłaty, w latach od uruchomienia
Dl - spłata nr l (rata + wszystkie opłaty)
sl - czas tej spłaty, w latach
Tego równania nie da się rozwiązać wzorem - X siedzi w wykładniku kilkudziesięciu składników naraz. Szuka się go numerycznie: program zgaduje wartość, sprawdza, czy obie strony się równoważą, i zawęża przedział. Nasz kalkulator używa metody bisekcji (200 iteracji, dokładność do 10-9).
Praktyczny wniosek: RRSO nie jest „oprocentowaniem plus prowizją”. To zupełnie inna wielkość i nie da się jej policzyć na kartce. Dlatego bank ma ustawowy obowiązek podać ją w każdej reklamie i w formularzu informacyjnym.
RRSO jest wyższe od oprocentowania nawet bez prowizji
To zaskakuje najczęściej. Weź kredyt 50 000 zł na 10% przez 60 miesięcy, bez żadnych opłat. Prowizja zero, ubezpieczenie zero. RRSO wynosi 10,47% - nie 10%.
Powód: raty płacisz co miesiąc, a RRSO jest stopą roczną z kapitalizacją. Bank naliczający 10% rocznie liczy w praktyce 0,8333% miesięcznie - a dwanaście takich miesięcy składa się na więcej niż 10%:
Narzut rośnie wraz ze stopą: przy 5% RRSO jest wyższe o 0,12 p.p., przy 10% o 0,47 p.p., a przy 20% już o 1,94 p.p. Zapamiętaj zasadę: RRSO bez żadnych opłat jest zawsze odrobinę wyższe od oprocentowania. Jeśli w ofercie RRSO równa się co do grosza oprocentowaniu, coś jest nie tak z tą reklamą.
Pułapka „kredytu 0%”
Najpopularniejszy chwyt sprzedażowy w Polsce. Sprzęt AGD, meble, elektronika - wszędzie „raty 0%”. Odsetki faktycznie wynoszą zero. Prowizja - niekoniecznie.
| Kredyt 10 000 zł, 0% odsetek, 12 rat | Na konto | Rata | RRSO |
|---|
10 000 zł na 12 miesięcy, 0% odsetek, ale prowizja 1 000 zł: na konto dostajesz 9 000 zł, oddajesz 10 000 zł. Oprocentowanie w reklamie: zero. RRSO: 21,83% - jak przy drodze pożyczce gotówkowej.
Mechanizm jest zawsze ten sam: prowizja jest potrącana z wypłaty, ale odsetki (i raty) liczy się od pełnej kwoty. Płacisz za pieniądze, których nigdy nie zobaczyłeś.
Jak się bronić: w każdej ofercie szukaj wiersza „RRSO” i „całkowita kwota do zapłaty”. Jeśli sprzedawca mówi „zero procent”, a nie potrafi podać RRSO - to nie jest zero procent.
Co wchodzi do RRSO, a co nie
Wchodzi - wszystko, co jest obowiązkowe:
- odsetki od kapitału,
- prowizja za udzielenie kredytu i opłata przygotowawcza,
- obowiązkowe ubezpieczenie (na życie, od utraty pracy, niskiego wkładu),
- opłaty za prowadzenie rachunku, jeśli jest warunkiem umowy,
- koszty pośrednika kredytowego,
- opłaty za obsługę i administrowanie kredytem.
Nie wchodzi:
- koszty dobrowolne - ubezpieczenie, którego nie musisz kupić,
- opłaty za czynności dodatkowe (zaświadczenia, aneksy, wcześniejsza spłata),
- koszty ponoszone przy naruszeniu umowy: odsetki karne, monity, windykacja,
- opłaty notarialne i sądowe przy hipotece,
- koszty przewalutowania.
Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim nakazuje podawać RRSO w każdej reklamie zawierającej dane o koszcie kredytu oraz w formularzu informacyjnym doręczanym przed zawarciem umowy. Metodę liczenia określa załącznik nr 4 do ustawy - dokładnie ten wzór, który widzisz wyżej.
Ustawa dotyczy kredytów konsumenckich do 255 550 zł. Przy hipotece obowiązek podawania RRSO wynika z ustawy o kredycie hipotecznym - zasady liczenia są analogiczne.
Trzy błędy przy porównywaniu ofert
1. Porównywanie rat. Najniższa rata to prawie zawsze najdłuższy okres. Wydłuż kredyt dwa razy, a rata spadnie - i całkowity koszt wzrośnie o dziesiątki procent. Rata mówi o Twoim budżecie miesięcznym, nie o cenie kredytu.
2. Porównywanie oprocentowania. Zobacz porównywarkę wyżej: oferta z najniższym oprocentowaniem (6,9%) ma najgorsze RRSO w zestawie, bo prowizja 5 000 zł zjada całą przewagę.
3. Porównywanie RRSO ofert o różnym okresie. RRSO jest stopą roczną, więc formalnie porównanie jest poprawne - ale kredyt na 3 lata z RRSO 12% zapłacisz mniej niż kredyt na 8 lat z RRSO 11%. Żeby porównanie było uczciwe, ustaw tę samą kwotę i ten sam okres, a potem patrz na RRSO i na koszt całkowity razem.
1. RRSO to jedyna liczba do porównywania ofert. Oprocentowanie,
rata i „prowizja 0%” to marketing.
2. RRSO jest wyższe od oprocentowania nawet bez opłat - to
efekt miesięcznej kapitalizacji.
3. Prowizja jest potrącana z wypłaty. Odsetki płacisz od
pełnej kwoty - także od pieniędzy, których nie dostałeś.
Umiesz już czytać oferty. Zobacz, kto ma najniższe RRSO.
Nasz ranking sortujemy wyłącznie według RRSO - nie według tego, kto płaci nam wyższą prowizję. Sprawdź, ile kosztuje kredyt w poszczególnych bankach przy Twojej kwocie i Twoim okresie.