Kredyt konsolidacyjny: kiedy ma sens, a kiedy tylko przesuwa problem

Czym konsolidacja jest, a czym nie jest

Kredyt konsolidacyjny to nowy kredyt, z którego bank spłaca Twoje dotychczasowe zobowiązania. Zostaje jedno saldo, jedna rata i jeden termin. To wszystko - i właśnie dlatego warto od razu wyjaśnić, czego konsolidacja nie robi:

• Nie umarza długu. Kapitał zostaje ten sam do złotówki.
• Nie jest z definicji tańsza. Bywa - gdy zastępuje drogie zobowiązania tanim. Ale najczęściej jest droższa, bo wydłuża okres.
• Nie rozwiązuje problemu, jeśli problemem jest wydawanie więcej, niż się zarabia. Wtedy uwalnia zdolność, którą łatwo zapełnić nowym długiem - i po roku masz jedną ratę konsolidacyjną plus trzy nowe.

Konsolidacja jest narzędziem do jednej rzeczy: obniżenia miesięcznego obciążenia budżetu. To realna wartość - jeśli wiesz, ile za nią płacisz. Policzmy.

Punkt wyjścia: trzy zobowiązania

Bierzemy typowy zestaw, z jakim ludzie idą po konsolidację - kredyt gotówkowy, zadłużenie na karcie i kredyt ratalny:

Jeżeli nic nie zmienisz i po prostu dopłacisz te trzy zobowiązania do końca, zapłacisz jeszcze 9 509,97 zł odsetek. To jest liczba odniesienia - do niej porównujemy każdy wariant konsolidacji. Bez niej porównywanie nie ma sensu, a większość kalkulatorów w sieci jej nie pokazuje.

Ta sama konsolidacja, trzy okresy

Nowy kredyt: oprocentowanie 9,50% (niższe niż średnia z konsolidowanych - i o to w tym chodzi), prowizja 3%, czyli 1 650 zł doliczone do kwoty. Zmieniamy tylko okres.

Jak czytać tę tabelę przy własnej decyzji

Podziel dopłatę przez uwolnioną kwotę - dostaniesz cenę jednej złotówki ulgi miesięcznej:

• 36 miesięcy: 818,02 zł dopłaty za 415,36 zł ulgi miesięcznej. Za każdą złotówkę, o którą spadła rata, płacisz około 1,97 zł dodatkowego kosztu w całym okresie.
• 48 miesięcy: 3 804,86 zł za 806,80 zł ulgi - około 4,72 zł za złotówkę.
• 84 miesiące: 13 264,50 zł za 1 304,14 zł ulgi - około 10,17 zł za złotówkę.

Widać wyraźnie, gdzie kończy się rozsądek. Pierwsze kilkaset złotych ulgi jest stosunkowo tanie. Każde kolejne kosztuje coraz więcej - bo wydłużasz okres w obszarze, gdzie odsetki narastają najszybciej.

Kiedy konsolidacja naprawdę jest dobrym pomysłem

• Masz drogie zobowiązanie odnawialne. Karta kredytowa i limit w koncie to najdroższy dług na rynku - i taki, którego kapitał sam się nie zmniejsza. Zamiana karty na kredyt z harmonogramem to zmiana jakościowa, nie tylko cenowa. Więcej o tym mechanizmie: karta kredytowa i grace period.
• Rata realnie nie mieści się w budżecie. Jeżeli wybór jest między konsolidacją za 3 800 zł a opóźnieniem w płatnościach, konsolidacja jest tania. Opóźnienie kosztuje odsetki karne, wezwania i wpis w BIK, który zamknie Ci drzwi do taniego kredytu na lata - zob. BIK: jak sprawdzić i poprawić.
• Chcesz uprościć zarządzanie. Cztery terminy w miesiącu to cztery okazje do przeoczenia przelewu. Jeden termin to jedna. Przy niewielkiej dopłacie to argument realny, nie tylko marketingowy.
• Konsolidujesz, gdy jeszcze płacisz terminowo. Wtedy masz dostęp do najlepszych stawek. Po pierwszym opóźnieniu wybór ofert dramatycznie się zawęża, a stawki rosną.

Kiedy lepiej odpuścić

• Gdy stać Cię na obecne raty. Jeżeli 2 230 zł mieści się w budżecie, konsolidacja to dobrowolna dopłata od 818 zł w górę za wygodę. Może być tego warta - ale świadomie.
• Gdy zostało Ci mało rat. Kredyt ratalny z 18 ratami do końca spłaci się szybciej niż jakikolwiek nowy kredyt. Wciąganie go do konsolidacji na 84 miesiące to zamiana krótkiego długu na długi.
• Gdy nowe oprocentowanie nie jest niższe. Wtedy zostaje sama strata: dłuższy okres, prowizja i ta sama stawka. Sprawdź to, zanim wypełnisz wniosek - stawka konsolidacyjna bywa wyższa niż stawka Twojego najstarszego kredytu.
• Gdy nie zmienisz nawyków. Uwolnione 1 300 zł miesięcznie to zdolność kredytowa, którą bardzo łatwo od razu wykorzystać. Jeżeli podejrzewasz, że tak będzie, zamknij zwolnione karty i limity razem z konsolidacją - o to trzeba poprosić, banki nie robią tego automatycznie.

Wariant, o którym mało kto mówi: konsolidacja z nadpłatą

Jest sposób, żeby wziąć z konsolidacji elastyczność, ale nie zapłacić jej pełnej ceny. Weź nowy kredyt na dłuższy okres - dla bezpieczeństwa - ale płać dobrowolnie więcej, niż wynosi rata, z wyraźnym wskazaniem, że nadpłata ma skrócić okres, a nie obniżyć ratę.

W naszym przykładzie: bierzesz konsolidację na 84 miesiące (rata 925,89 zł), ale przelewasz nadal 1 800 zł miesięcznie. Rata umowna daje Ci poduszkę bezpieczeństwa na gorszy miesiąc, a faktyczne tempo spłaty jest bliskie wariantowi 36-miesięcznemu. Warunki, które trzeba sprawdzić w umowie przed podpisaniem:

• brak opłaty za wcześniejszą spłatę częściową,
• domyślny tryb rozliczenia nadpłaty (skrócenie okresu, nie obniżenie raty),
• sposób zlecenia nadpłaty - czy wystarczy przelew, czy potrzebna dyspozycja.

Ile na tym zyskujesz, policzysz w kalkulatorze nadpłaty, a czy w ogóle warto nadpłacać zamiast inwestować - w poradniku nadpłacać czy inwestować.

Policz to sam

Przeczytaj też

• Karta kredytowa: jak nie płacić odsetek - dlaczego spłata minimalna zamienia 5 000 zł w 12-letni dług.
• RRSO czy oprocentowanie - jedyna liczba, którą wolno porównywać między ofertami konsolidacji.
• BIK: jak sprawdzić i poprawić - od tego zacznij, jeśli myślisz o konsolidacji.

Wszystkie liczby w tym artykule zostały policzone silnikiem, który napędza nasze kalkulatory (js/finance.js), przy założeniu rat równych i stałego oprocentowania. Salda, stawki i prowizja to przykład obliczeniowy, nie oferta żadnej instytucji. Tekst ma charakter edukacyjny i nie stanowi doradztwa inwestycyjnego ani oferty w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu cywilnego.